Χαρτοπόντικας

Γραφές κι αναγνώσεις

Moulin blues



Paris by imapix.

Άρτι αφιχθείς εκ Παρισίων, διακατέχομαι από μια κριτική διάθεση για την πόλη του φωτός. Τον πρώτο σπινθήρα που διαμόρφωσε την εν λόγω διάθεση, τον έδωσε ο οδηγός του γκρουπ, όταν σε μια ξενάγηση είπε ότι η Γάλλοι δεν πολέμησαν για την ελευθερία, την δικαιοσύνη κτλ γνωστά κι ωραία αλλά για τη δόξα της Γαλλίας!

Ενώ ακόμα άκουγα σαν ψίθυρο αυτή τη φράση στο μυαλό μου, ήρθε ο Κούντερα μέσα από τις σελίδες της Άγνοιας να συμπληρώσει. Συγκρίνοντας το Παρίσι με την Πράγα, έβρισκε τη δεύτερη, πιο τρυφερή, πιο ανθρώπινη ενώ το Παρίσι μια κατάφαση των δυναστικών και ιμπεριαλιστικών οραμάτων των εκάστοτε ηγετών. Μια κατάφαση αρχιτεκτονικά συλλαβισμένη.

Ναι, το Παρίσι είναι εκεί για να πουλάει τη Γαλλία. Για να εντυπώνει με τις διαστάσεις των μνημείων και των βουλεβάρτων του, το μέγεθος του γαλλικού πνεύματος. Για να κουράζει το συναίσθημα με την αφθονία της λογοτεχνίας του, για να τυφλώνει την όραση με τις χιλιάδες των εκτεθειμένων πινάκων, για να στομώνει τη σκέψη με την πληθώρα των διανοητών του.

Κι οι μποέμ, η ερωτική ατμόσφαιρα, η καλλιτεχνική κίνηση; Μικροπαραστάσεις σε περιφερειακά θεατράκια. Το Παρίσι είναι βασικά εκεί για να σου πει: “Φτωχέ μου, τι κρίμα που δεν είσαι γάλος. Δεν πειράζει όμως θα το ανεχτούμε κι αυτό”. Και προς επίρρωσιν, σου αραδιάζει χιλιάδες μαυρούληδες σε κάθε του γωνιά, δεκάδες χιλιάδες μαγκρέμπ που λύσανε το βιωτικό πρόβλημα σαν γκαρσόνια, ταξιτζήδες, οδοκαθαριστές και μανικιουρίστες, δελεάζοντας και σένα με τη λαμπρή προοπτική: υπηρέτησέ μας κι εσύ. Μπορείς!

Μ’ αυτή την οπτική στο νου, μπορώ να ερμηνεύσω τα “τζιτζίκια”: τους μποέμ των αρχών του 20ου. Δεν ήταν bon viveur. Απλά δεν ήθελαν να έχουν ρόλο σ’ αυτή τη γαλλική συνωμοσία. Δεν ήταν φυσιολάτρες και δεν έμεναν στη Μονμάρτη για να μπορούν να ζωγραφίζουν τους κόκκινους μύλους μέσα κι έξω. Αλλά γιατί η Μονμάρτη ήταν φτηνή. Γιατί εκεί είχε χυθεί πολύ αίμα. Αίμα οιονεί ή όντως αντιστασιακό. Στο Βουνό του Μαρτυρίου απ’ όπου βγαίνει το όνομα Μονμάρτη, εκτελούσαν οι Ρωμαίοι τους κατάδικους. Εκεί κόψαν και το κεφάλι του Σεν Ντενί και της παρέας του. Κι εκεί το 1871, πνίγηκε στο αίμα η κομούνα του Παρισιού. Σ’ αυτόν τον τόπο, που οι παπαρούνες πίναν φρέσκο αίμα κι όχι μόνο αυτό του θρύλου που θέλει να παίρνουν το χρώμα τους από το αίμα του Χριστού, οι μποέμ βλέπαν το Παρίσι αφ’ υψηλού. Φυσικώ τω τρόπω, αφού είναι κι ο μοναδικός λόφος στην ευρύτερη περιοχή. Πιθανώς και να κατουρούσαν κατά τη μεριά του όταν χαράματα βγαίναν μεθυσμένοι από τα καπηλεία και τα καμπαρέ του. Γραφική αντίσταση, ένα μόνο βήμα πριν το παραδομό. Γιατί κι η Μονμάρτη παραδόθηκε. Δεν είναι παρά μια καρικατούρα του εαυτού της. Κι οι τουρίστες που μαζεύονται μπρος και γύρω από τη Σακρ Καίρ, αγνοούν πως αυτή η εκκλησία της συμφιλίωσης ήταν ένα μισητό μνημείο για τους Παριζιανούς. Γιατί σφράγιζε την ήττα της κομμούνας και την κυριαρχία της καθεστηκυίας τάξης.

Κι οι μποέμ; Όσοι δεν πέθαναν νέοι κι ωραίοι (σαν τον Μοντιλιάνι), γίνανε φίρμες κι εξατμίστηκαν. Ακόμα κι αν τα έργα τους μείναν.

Άλλωστε έπρεπε να φύγουν, μόνο και μόνο από υποταγή στην ετυμολογία του χαρακτηρισμού τους: Μποέμ σημαίνει βοημός. Δηλαδή τσιγγάνος, γύφτος. Κι οι τσιγγάνοι που αποκτούν μόνιμη κατοικία, δεν είναι τσιγγάνοι.

Καλά θα μου πείτε, εσύ μόνο αυτά είδες; Δεν έκανες διακοπές; Δεν πέρασες καλά;

Άλλο το ένα, άλλο το άλλο.

Οι πιο όμορφες στιγμές μου στο Παρίσι ήταν οι στιγμές στους κήπους. Κάτω από παχιές σκιές που επέτρεπαν στο αεράκι όντως να δροσίζει, έβρισκα την ανάσα μου από το λαχάνιασμα των περιηγήσεων. Από το λαχάνιασμα του “να δούμε κι αυτό”. Έκλεινα για λίγο τα μάτια, κι άφηνα πιο πρωτόγονες αισθήσεις να έχουν τον πρώτο λόγο: αφή και όσφρηση.
Κι επιβεβαίωνα ανορθόδοξα ένα ερμητικό αξίωμα: το απολύτως μεγάλο βρίσκεται μέσα στο απολύτως μικρό.

Advertisements

Single Post Navigation

16 thoughts on “Moulin blues

  1. Χαρτοπόντικα, επίτρεψε μου να σου πω ότι κατά τη γνώμη μου οι ιστορικές πόλεις όπως το Παρίσι, γίνονται ακόμα πιο ενδιαφέρουσες όταν δεν πηγαίνεις οργανωμένα και με το άγχος να τα προλάβεις όλα. Σαφώς και έχεις δίκιο για τα ιστορικά γεγονότα καθώς και για το ότι οι Γάλλοι πάντα θα κοιτάζουν αφ’ υψηλού τους μακρέμπ και θα τους χρησιμοποιούν σε δουλειές που οι ίδιοι δεν καταδέχονται. Οι Γάλλοι είναι ρατσιστές (βλ και τα περυσινά γεγονότα στα προάστια), αλλά ρατσιστές γινόμαστε εύκολα οι πάντες αφού ο οικονομικός μετανάστης είναι εύκολο θύμα. Για μένα το Παρίσι είναι αγαπημένη πόλη και ως εκ τούτου δεν μπορώ να μην σκεφτώ ότι είναι όλα αυτά που λες αλλά είναι και η πατρίδα των μεγάλων ζωγράφων, των μεγάλων παραστάσεων της Comedi francaise και του Μολιέρου, των υπέροχων φωνών όπως της Πιαφ, του σημαντικού ακόμα κινηματογράφου (ίσως η μόνη χώρα της Ευρώπης που αντιστέκεται στη δυναστεία του Χόλυγουντ) και μιας γλώσσας άκρως ερωτικής. Sois le bienvenu!

  2. μας μετέφερες το κλίμα…
    αλλά πέραν τούτων τι ωραίες που είναι οι βόλτες δίπλα στον Σηκουάνα και τα τέρατα της Νοτρ Νταμ
    (και οι Γαλλίδες κυρίως…)

  3. Γυυυυυυρίιιιιισααααατεεεεε? (με φωνή και τσαχπινιά Τζένης Καρέζη!)

  4. Ηθελημένη παραδρομή; Ποιός πραγματικά θέλει να είναι γάλος;

  5. Καλώς μας ήρθατε!
    Και, θα ήταν ευπρόσδεκτες κι άλλες σκέψεις και εμπειρίες σας απο το Παρίσι των ονείρων μας…

  6. Ενδιαφέρουσα οπτική, άποψη. Μια άλλη πλευρά. Υποθέτω όλα μπορούν να αναμιχθούν, να μπερδευτούν γλυκά, πικρά, ξυνά ή αλμυρά ή και γω δεν ξέρω πώς αλλιώς.

  7. Ta londina kai ta parisia tous mesa…oi poleis autes thimizoun kati poutanes pou ftiasidonontai sta geramata kai meionoun ta gamisiatika (vlepe ftina aeroporika paketa) gia na skasoun miti tpt nautakia na tis gamisoun.

    Paidia, paidia, den iparxei simera bohem, romantismos klp sthn Europi. Ola einai vitrina kai apo pisw douleuei to sistima roloi. Kai ti egine pou den piges pote sto luvro is stin place de luxemburg? Den einai poly pio na omorfo na ta fantazesai?

  8. Ομολογώ πως με προβλημάτισες ολίγον. Φεύγω μεθαύριο για Παρίσι -χωρίς γκρουπ- πιστεύω οτι δεν θα έχω τον χρόνο να τα σκεφτώ όλα αυτά παρα μόνο να τα προσπεράσω και να περάσω όσο πιο καλά μπορώ.

  9. @lemon Εχω και κάτι άλλα ποστάκια κατά νουν. Αναμείνατε 🙂

    @McKat Οπως το Παρίσι έχει αναμίξει τους ανθρώπους, έτσι ανακατεύει και τα συναισθήματα

    @Guadalkivir Καλωσήρθες. Και που δεν δουλεύει το σύστημα;

    @Vivian Καλωσήρθες κι εσύ. Αν πηγαίνεις πρώτη φορά, μην σε απασχολούν καθόλου τα όσα γράφω. Δεν θα προλάβεις να τα παρατηρήσεις.
    Για μένα ήταν η τρίτη φορά κι είχα την πολυτέλεια να είμαι κριτικός

  10. @alepou Δεκτές οι αντιρρήσεις αλλά μη τα παίρνουμε όλα μετρητοίς. Το μπλόγκιν είναι για να αποτυπώνει διαθέσεις στιγμής ή .. βδομάδας.

    @Μαρκο Δεν είδα και πολλές γαλλίδες. Αλλά είδα όλα τα λοιπά έθνη.

    @CD Ναιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιιι 🙂

    @alcimede Ωραία παρατήρηση. Παραδρομή ήταν αλλά μ’ αρέσει όπως το έθεσες. Λέω να το αφήσω

  11. Αγαπημένε μου Χαρτοπόντικα, να συμφωνήσω διαφωνόντας; Και να συμφωνήσω και απολύτως με την Αλεπού επίσης.Αξίζει χίλιες φορές περισσότερο να κάνεις τέτοια ταξείδια μόνος και με ένα καλο οδηγό – βιβλιο, παρά με πργανωμένο γκρουπ που θα σου δείξει αυτά-που-πρέπει-να-δει-ο-τουρίστας με αυστηρό πρόγραμμα λες και είσαι στο σχολείο.
    Έχοντας πάει στο Παρίσι καμιά 15αριά φορές και έχοντας δει την άλλη του όψη, νομίζω πω κρύβει γωνιές απίστευτης ομορφιάς και γοητείας που καμία σχέση δεν έχουν με το γυφτοπάζαρο έξω από τη Notre Dame.
    Βέβαια, οφείλω να πω πως το Παρίσι ήταν Η αγαπημένη μου πόλη, μέχρι που είδα το Βερολίνο. Αλλά αυτό είναι άλλο θέμα, και θα χαρώ που θα το συζητήσουμε από κοντά σε λιγότερο από μία εβδομάδα!!

    Σματς σμουτς!

  12. Krotkaya
    Ρε παιδί μου πόσες φορές να το πω; Δεν ήταν η πρώτη φορά που πήγαινα στο Παρίσι. Κι αν πήγα με γκρούπ δεν ήταν για την ξενάγηση αλλά για την τιμή. Γενικά δεν ακολουθούσα το γκρουπ. Μην αποδίδετε αυτά που γράφω στο γκρουπ. Αντίθετα, ήταν επειδή ακριβώς δεν είδα ότι δείχνουν στα γκρουπ. Και μη θεωρηθεί ότι επειδή κριτικάρω δεν αγαπάω. Το αγαπάω το Παρίσι. Κατανοητόν;

  13. Τις καλημέρες μου.
    Να δηλώσω ευθύς αμέσως ότι το Παρίσι το λατρεύω. Και θα ήθελα να ζήσω εκεί κάποτε στη ζωή μου.
    Να δηλώσω επίσης ότι η πιο απαράδεκτη συνοικία στο Παρίσι είναι η Μονμάρτη. Όταν έφτασα στην πλατεία και είδα «Cafe La Bohem» λέω μέσα μου, πάμε να φύγουμε, ταβέρνα ο Ζορμπάς μας προέκυψε!
    :^)
    (απ’ τη ζήλεια σου τα λες Χαρτοπόντικα γιατί δεν ξέρεις να παραγγείλεις φαγητό στα γαλλικά – όπως κι εγώ δλδ χοχοχοχοχο!)

  14. Ο Μπαμπάκης με κάλυψε. Και όχι δεν τον έχω δωροδοκήσει για να σου τη λέει! :Ρ

    Ποντίκι, διαφωνούμε και έχεις άδικο και θα σου το αποδείξω!

  15. Το χωριό μου το Παρίσι, είναι ο τόπος που σκέπτομαι τον εαυτό μου όπως θα ήθελα να γίνει. Χρόνια τώρα. Εχω καιρό να πάω γιατί ζορίζομαι να αντιμετωπίσω αυτές τις σκέψεις. Δεν έχεις άδικο. Αλλά για μένα όπως και για τον Αραγκόν θα είναι πάντα το χωριό μου.

  16. @mpampakis Για να επανορθώσω μια ιστορική ανακρίβεια: μέχρι του να παραγγείλω φαγητό στα γαλλικά τα καταφέρνω 🙂

    @krotkaya θα τα πουμε εντός έδρας

    @eleni63 Καλωσήρθες. «Ο τόπος που σκέφτομαι τον εαυτό μου όπως θάθελα να γίνει» Ενδιαφέρουσα διατύπωση αλλά τι εννοείς;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: