Χαρτοπόντικας

Γραφές κι αναγνώσεις

Παρτίδες χωρίς πατρίδες

Το σκάκι είναι ένα παιγνίδι που απαιτεί εξαιρετικές υπολογιστικές ικανότητες. Γι αυτό το λόγο θεωρείται εγκεφαλικό και συνεπώς ψυχρό.

Αν ξεφύγουμε όμως από την διεκπεραιωτική αντιμετώπισή του, μπορούμε να ανιχνεύσουμε μπόλικη ποίηση μέσα του.

Καταρχήν είναι αυτό το ρομαντικό στοιχείο των δύο στρατών που συγκρούονται με δόρατα κι άλογα και τους βασιλείς τους να στρατηγούν από τα μετόπισθεν.

Η πιο παράξενη έκφανση όμως αυτής της αναλογίας με μια αλλοτινή πραγματικότητα είναι η παρουσία δύο γυναικείων μορφών εκατέρωθεν:οι βασίλισσες είναι κι οι μόνες γυναικείες παρουσίες σ’ αυτό το στυλιζαρισμένο καθαρά ανδρικό ορυμαγδό που λέγεται μάχη.

Δεν γνωρίζω καθόλου την ιστορία του σκακιού και συνεπώς τους ιστορικούς ή άλλους λόγους που καθόρισαν την συγκεκριμένη σύνθεση των ‘στρατών’ και γι αυτό έχω το ελεύθερο της φαντασίας να αποδώσω εκ των υστέρων έννοιες και αναφορές που σίγουρα δεν ήταν στην πρόθεση των δημιουργών του παιγνιδιού.

Και τι μ’ αυτό; Κάθε ποιητικό βλέμμα είναι σαν μια χειρομαντία. Χρησιμοποιεί το αισθητό -τις γραμμές του χεριού εν προκειμένω- για να προβάλει πάνω του το μη αισθητό αόρατο που για την περίπτωση της αναλογίας μας είναι το υποσυνείδητο του σκεπτόμενου υποκειμένου.

Η βασίλισα λοιπόν, έχει μια ιδιόμορφη παρουσία στο σκάκι: είναι το παντοδύναμο πιόνι. Κινείται προς όλες τιςδιευθύνσεις κατά βούληση και η απώλειά της οδηγεί σχεδόν με βεβαιότητα στην απώλεια της παρτίδας.

Κι εδώ αρχίζει η ενδιαφέρουσα αντιδιαστολή με το βασιληά. Κι εκείνος μπορεί να κινείται προς όλες τις κατευθύνσεις αλλά ένα μόνο βήμα τη φορά. Υπάρχει κάτι το τραγικό σ’ αυτό, γιατί από το βασιληά και μόνο, καθορίζεται το τέλος της παρτίδας κι αυτός είναι σχεδόν ισόνομος με τα απλά στρατιωτάκια στην κινητικότητά του. Η κινητήρια δύναμη του στρατού του είναι η βασίλισσα. Είναι η ατμομηχανή που τρέχει ακατάπαυστα κι ακοίμητα τον τετράγωνο κόσμο του. Σα να διαθέτει την αδιοχέτευτη ζωτικότητα νέας κοπέλλας που έχει παντρευτεί έναν άντρα πολύ μεγαλύτερό της που, επειδή οι κοινωνικές συνθήκες απαγορεύουν την εκπλήρωση της περίσσειας libido της, την διοχετεύει σε μια κοινωνική δράση.Το να πάρεις τη βασίλισα του αντίπαλου κρύβει μια άγρια χαρά βιασμού, τη χαρά που έχει ο άντρας που ‘παίρνει’ μια γυναίκα καθόλα ανώτερή του.

Ξαναγυρνάω όμως στο τραγικό πιόνι. Ο βασιληάς που έχασε τη βασίλισά του είναι ένας καταδιωγμένος. Μπορεί στην τεχνική θεώρηση των παρτίδων να μην υπάρχει ίχνος κινδύνου, στις παρτίδες του αθεράπευτου ερασιτέχνη (εμού, ας πούμε) ο μόνος βασιληάς είναι ένας Λήρ. Τριγυρνάει τυφλός και μισότρελος κατευθυνόμενος προς αναπόδραστο τέλος. Τα πιόνια που τον κηνυγούν είναι τα σκυλιά σ’ αυτό το αντιπαθητικό εγγλέζικο κηνύγι της αλεπούς. Τελικά θα τον κατασπαράξουν.

Ή μήπως όχι. Ναι, ο βασιληάς θα πεθάνει αλλά μόνο κατά συμπερασμό. Στην παρτίδα θα μείνει παγιδευμένος στο ματ. Κανείς δεν θα μπεί στο τετραγωνό του, σε κανενός δεν θα κινηθεί εκείνος. Δεν είναι ακόμα νεκρός αλλά είναι ο στερημένος των επιλογών, αυτός που του κλέψανε το χρόνο.

Δεν ξέρουμε τι σκέφτεται. Μήπως ότι το να βασιλεύεις είναι άχαρο κι ότι χωρίς βασίλισσα δεν αξίζει τον κόπο;

Advertisements

Single Post Navigation

13 thoughts on “Παρτίδες χωρίς πατρίδες

  1. Πολύ καλό. Θα προσπαθήσω να το δω όλο αυτό σε συνάρτηση με το ταρό που ίσως και να εμφανίζονται παράλληλα…

  2. Μπράβο, μπράβο συμμαθητή, συνέχισε έτσι… κάνε μας κομμάτια, ρίξε μας στα ναρκωτικά…

    Αν έγραφες, τουλάχιστον, λιγότερο όμορφα?

  3. καιρό είχα να διαβάσω κάτι με αφορμή το σκάκι, το οποίο το έχω αφήσει λόγο έλλειψη υπομονής εδώ και πάρα πολλά χρόνια.

    ωραίο κείμενο.

  4. Αυτό λεγεται «ποιητικό άνοιγμα»

  5. Ξέρετε, είμαι δεινός σκακιστής.Στο παρελθόν έχω πάρει μέρος σε αγώνες. Το σκάκι το λατρεύω τόσο πολύ, που τώρα που μεγάλωσα και έχω μάθει να βάζω νερό στο κρασί μου και στη ζωή, ν’αφήνω πότε-πότε και να με νικούν ( ειδικά στα παιχνίδια του έρωτα…) δεν αφήνω κανένα να με κερδίσει στο σκάκι. Με κερδίζουν μόνο οι καλύτεροι.

    Θα με δικαιολογήσετε λοιπόν, αν πω ότι δεν βλέπω στο σκάκι τίποτε από αυτά που γράψατε.

    Στο σκάκι, ισχύουν οι όροι του Σάιξπηρ. Παντοδύναμοι επί της ουσίας, είναι δύο : Ο βασιλιάς και ο αξιωματικός.

    Η βασίλισσα είναι φαινομερνικά ισχυρή, γιαυτό και μια σειρά από παρτίδες και ανοίγματα έχουν τον όρο Γκαμπί της Βασίλισσας που σημαίνει θυσία ώστε να προχωρήσει μπροστά ο Ιάγος-αξιωματικός. Για παράδειγμα ποτέ δεν παίζω το Queen’s Gambit accepted. Δλδ δεν δέχομαι τη Θυσία της Βασίλισσας του αντιπάλου. Αν είναι τόσο μάγκας, να απλώσει τα πιόνια του με το θηλυκό διάολο να μπερδεύεται στα πόδια του αξιωματικού.

    Συνήθως παίζω την «Ουρά του Δράκοντα» , παραλλαγή ( βαριάντα) της Σικελική Άμυνας ( μου αρέσει να παίζω με τα «γυναικεία μαύρα που είναι τ’αμυντικά και να κερδίζω κατά κράτος…)

    Εκεί, κλείνεις τη βασίλισσα στον παλάτι, ρίχνεις τα τείχη και βγάζει τους αξιωματικούς έξω. Αλί στον ατζαμή που θα μπει μέσα στην άμυνά σου γιατί πιστεύει πως θα τη διαλύσει. Στο τέλος φέρνουμε και τη βασίλισσα να του βγάλει τα ματια με τα νύχια… 🙂

    Το κείμενό σας όμως είναι πολύ όμορφο.

  6. πρωτη φορα διαβαζω μια τετοια προσεγγιση!

    τις καλημερες μου

  7. Αθήναιε, πότε θα παίξουμε επιτέλους σκάκι; Τόσο καιρό το λέμε!

    Επί της ουσίας του κειμένου, συμφωνώ πως μόνο ψυχρό και υπολογιστικό παιχνίδι δεν είναι το σκάκι. Ο παίκτης κρύβει μέσα του πάθη κι επιθυμίες για εξουσία, τις αρχαίες εποχές το ρομαντικό έπαθλο ήταν η κατάκτηση, πάση θυσία, της Βασίλισσας – και στο σκάκι αντλείς μεγαλύτερη ικανοποίηση άμα «πάρεις» τη Βασίλισσα του αντιπάλου παρά να νικήσεις τον ίδιο το Βασιλιά.

  8. Εμένα πάλι μου αρέσουν τα άλογα, τους αξιωματικούς δεν τους υπολογίζω και πολύ, ούτε και τις ρένες. Το φόρτε μου είναι να τελειώνω το βασιλιά με τους πύργους!
    Αυτό που με προβληματίζει και με γοητεύει είναι το πιόνι, στο οποίο έχω αφιερώσει ένα γραπτό.

    Πρωτότυπη προσέγγιση, τη χάρηκα!:-))

  9. @markos-the-gnostic Για εξήγησέ το. Ιστορικά εννοείς;

    @CD Γιατί σε κάνει κομμάτια αυτό; Ξέρω γω. Για τη γυναίκα θετικό ήλπιζα να είναι

    @roidis Ευχαριστώ. Εγώ διάβασα πριν 2-3 μήνες τη σκακιστική νουβέλα του Τσβάιχ που συνιστώ ανεπιφύλακτα. Μπορεί να έδρασε υπόγεια.

    @padrazo Πετυχημένο σχόλιο αν και τόπιασα με τη δεύτερη,χαζός γαρ…

    @Αθήναιος Τι να πω. Έπεσα σε γκραν μαίτρ. Ευχαριστώ πάντως και για το σχόλιο και για τον καλό λόγο.

    @avra Ας ελπίσουμε για μένα ότι θα διαβάσεις κι άλλες 😉

    @Rodia per gustibus et coloribus non est disputandum 🙂

  10. και ιστορικά αλλά και αλληγορικά – νομίζουν ότι αρχίσουν από κάποια κοινά σύμβολα

  11. επιλέγω να προσπεράσω το εμπεριστατομένο σχόλιο του αθήναιου και να μείνω με την αυταπάτη της ισχυρής νεαράς δυναμικής και τόσο απαραίτητης βασίλισσας!
    καλησπέρα

  12. Αγαπητέ πόντικα, θυμάσαι μήπως την Λουκρητία, τον Καστράτο και το μάθημα σκακιού;

    Κατα τ’άλλα, έξοχο το κείμενο…

  13. @αλκιμήδη Και καλά θα κάνεις 😉

    @ο καλός λύκος Μου το θύμισες με το ποστ σου. Κατα τ’ άλλα ευχαριστώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: