Χαρτοπόντικας

Γραφές κι αναγνώσεις

Ο μύθος τρώει την αφορμή

Μόλις τελείωσα το Τζέκυλ και Χάιντ στο πρωτότυπο κι έχω να πω πως διάβασα μια πασίγνωστη «άγνωστη» ιστορία.

Απ’ όσο θυμάμαι, έχω δει ένα έργο του βωβού, ένα σύγχρονο, ένα μιούζικαλ κι ένα ακόμα έργο στο οποίο ο διπλός Τζέκυλ Χάιντ είναι γκεστ στάρ, μα σε κανένα απ’ όλα δεν υπάρχει η βασική αντιστοιχία στους χαρακτήρες και στην ιστορία που φαντάστηκε κι έγραψε ο Ρόμπερτ Λουϊς Στήβενσον, επηρεασμένος από ένα όνειρο στο οποίο είχε δει τον εαυτό του ανάλογα διχοτομημένο.

Πρώτα απ’ όλα η ηλικιακή σχέση: στο βιβλίο ο Τζέκυλ είναι ο γέρος κι ο Χάιντ ο νέος ενώ στα έργα οι ηλικίες του Χάιντ ποικίλουν ενώ ο Τζέκυλ γενικά εμφανίζεται νέος.

Έπειτα η εμφάνιση. Στα έργα ο Χάιντ εμφανίζεται ως ισοϋψής με τον Τζέκυλ – στη καλύτερη περίπτωση- ή ως ένας αθλητής του ρέστλινγκ στη χειρότερη. Ο Στήβενσον όμως είχε φανταστεί το Χάιντ νέο και μικρόσωμο με όψη, όχι τόσο φυσικά, όσο με έκφραση περισσότερο αποκρουστική.

Σχεδόν σ’ όλες τις διασκευές υπάρχει μια θηλυκή παρουσία (υπηρέτρια ερωμένη, πόρνη, αρραβωνιαστικιά) ενώ στο βιβλίο απουσιάζουν σχεδόν ολοκληρωτικά οι γυναίκες, κι όπου εμφανίζονται είναι σε ρόλο κομπάρσου που δεν προάγει σε τίποτα την ιστορία.

Αλλά ως εδώ είναι οι απλές απομακρύνσεις. Οι μεγάλες, που αποτέλεσαν και την έκπληξή μου, έπονται.

Στις διασκευές παρακολουθούμε τον ηθικό Τζέκυλ να παλεύει με τον κακό Χάιντ που εμφανίζεται σε απρόσμενες στιγμές. Υπάρχει η ενοχή κι η συντριβή από τη μια μεριά κι η μηχανοραφία για την επικράτηση από την άλλη.

Στο βιβλίο όμως ο Τζέκυλ επιδιώκει κι επιθυμεί να γίνεται Χάιντ. Είναι η διέξοδός του προς μια ζωή ακόλαστη που η κοινωνική θέση του Τζέκυλ δεν επιτρέπει. Ο Χάιντ είναι η τέλεια μεταμφίεση. Ο Τζέκυλ μετατρέπεται σε Χάιντ κατά βούληση κι ο Χάιντ κρύβεται ως Τζέκυλ όταν ο νόμος είναι στο κατόπι του. Είναι μετά από χρόνια που η σκοτεινή πλευρά του Χάιντ γίνεται ανεξέλεκτη και εμφανίζεται χωρίς λήψη του περιβόητου χημικού.

Αυτή η δράση του χημικού ήταν η άλλη μεγάλη έκπληξη γιατί ο Στήβενσον δηλώνει πως δεν είναι η χημεία που προκαλεί την μεταμόρφωση. Ο Τζέκυλ δεν είναι ένας υλιστής γιατρός. Αντίθετα είναι ένας αποκρυφιστής γιατρός και ερμηνεύει το αποτέλεσμά του σαν διαχωρισμό των υψηλών και θείων συστατικών της ανθρώπινης υπόστασης από τα χθόνια και βέβηλα. Τοχημικό είναι απλώς ο καταλύτης. Ο Χάιντ είναι ο Τζέκυλ χωρίς το θείο σπινθήρα μέσα του και γι αυτό είναι πλάσμα της κόλασης. Αλλά ο Τζέκυλ δεν είναι άγγελος. Είναι απλός άνθρωπος, στον οποίο συνυπάρχει το καλό και το κακό.

Τέλος, η ίδια η διεκπεραίωση της ιστορίας είναι παντελώς διαφορετική. Στο βιβλίο παρακολουθούμε τις προσπάθειες ενός δικηγόρου, του Αττερσον, να καταλάβει ποιος είναι ο Χάιντ και γιατί ο παιδικός του φίλος Τζέκυλ τον έχει κάνει κληρονόμο του.

Η ιστορία ξετυλίγεται με σασπένς μέχρι λίγο μετά τη μέση της μικρής αυτής νουβέλας των 90 περίπου σελίδων, κι ενώ θα περιμέναμε κάποια λύση κι εξήγηση περισσότερο δραματική, ο Στήβενσον καταφεύγει στο εύκολο τέχνασμα της λύσης του μυστηρίου μέσα από δύο γράμματα: ένα του φίλου γιατρού του Τζέκυλ και το άλλο του ίδιου του Τζέκυλ. Έχει προηγηθεί δε ο θάνατος- αυτοκτονία του Χάιντ (που είναι η προσωπικότητα που έχει κυριαρχήσει τελικά) μετά την απόπειρα εισβολής του Άττερσον και της συνοδείας του στο εργαστήριο του Τζέκυλ, στο οποίο ο Χάιντ μένει κρυμμένος για μέρες αναζητώντας τη σωστή σύνθεση του χημικού που θα μπορέσει να τον ξανακάνει Τζέκυλ κι έτσι να ξεφύγει από τους διώκτες του.

Το δίδαγμα αυτής της ανάγνωσης, για μένα τουλάχιστον, είναι ότι πρέπει να ξαναπιάσω τις γνωστές ιστορίες που η εκλαϊκευση μας έχει κάνει τόσο απόμακρες δια της εξοικείωσης.

Advertisements

Single Post Navigation

11 thoughts on “Ο μύθος τρώει την αφορμή

  1. Την δικιά σας ιστορία του ποντικού στα καταγώγια της ιντερνετόσφαιρας πότε θα τη συνεχίσετε;

  2. @alcimede Α, αυτήν την έφαγε η διχόνοια της μπλογκόσφαιρας 😦

  3. Πολύ ενδιαφέρον. Θα κοιτάξω να το πάρω κι εγώ, γιατί (φυσικά) είναι από τα βιβλία που δεν έχω διαβάσει, όπως ακριβώς την πατάμε με πολλά κλασσικά αναγνώσματα.

    Η έκδοση ήταν μεταφρασμένη ή στα αγγλικά; Θα μου δώσεις και εκδοτικό οίκο;

    Καλημέρα!

  4. @mpampakis Ηταν η Αγγλική των Penguin Classics που κάνει μόνο 3.5 Ευρώ!

  5. Να σαι καλά Πόντικα!
    Ακόμα φτιάχνω τη λίστα μου για το Amazon!

  6. Δίκιο βουνό για τις «κλασσικές» ιστορίες που αναπαράγονται ολούθε, τόσο που στο τέλος τα πρωτόλεια τα αγνοούμε και θαρρούμε πως τα κατέχουμε.

  7. για θυμήσου και τα ομηρικά έπη, αυτό που έμεινε είναι όχι αυτό που έγραψε κατ’ ανάγκη κάποιος Όμηρος, αλλά ό,τι απέμεινε ωα ανάγκη του κοινού, ως αποτέλεσμα εξοικείωσης. θέλω να πω μήπως το συλλογικό είναι πάντα σοφότερο του ατομικού;

  8. @An-Lu Για δες στα βιβλία του Google εδώ

    @oistros Ήξερα ότι μπορώ να υπολογίζω στην κατανόησή σας 😉

    @markos-the-gnostic Πιθανόν. Αλλά η σύγκριση με ένα έργο 3000 ετών δεν ρίχνει πολύ φως. Κι έτσι κι αλλιώς, εμένα το ενδιαφέρον μου είναι να γνωρίσω το πρωτότυπο κι όχι τι θέλει ο κόσμος.

  9. Για να είμαι ειλικρινής,χωρίς να έχω διαβάσει ποτέ το πρωτότυπο,ένα πολύ παλιό επεισόδιο από «Tom & Jerry» πλησιάζει πιο πολύ στο πρωτότυπο από οποιαδήποτε άλλη διασκευή! Ένα πολύ χαριτωμένο επεισόδιο, στο οποίο ο γατούλης και ο ποντικούλης ενώσανε τα μέτωπα για να ξεφύγουν απ’ τον Τζέκυλ! Αααααχ, νιάτα…

  10. @ΤΖΙΝΑ Δόκτωρ Τομιλ και Μιστερ Τζέρυ

  11. Χαχαχαχα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: