Χαρτοπόντικας

Γραφές κι αναγνώσεις

Πίσω στην τρύπα μας

Μετά την ολιγοήμερη (όσες μέρες και να ‘ταν, λίγη ήταν!) ξεκούραση, άρχισε πάλι το καθημερινό μαγκάνι. Χαλαρά είναι η αλήθεια: οι δρόμοι άδειοι, τα τηλέφωνα λίγα έως καθόλου, οι καφέδες πολλοί έως πάρα πολλοί γιατί η νύστα απεριόριστα πολλή!

Καθώς ανέβαινα με το μετρό άνοιξα το καινούργιο βιβλίο για διάβασμα. Είναι η προσφιλής συνήθεια των τελευταίων μηνών: διάβασμα στο μετρό. Διασφαλίζει μισή ώρα ανάγνωσης τη μέρα, ικανή για να τελειώνουν βιβλιαράκια μεσαίου μεγέθους σε λογικό χρονικό διάστημα.
Το άνοιξα με δυσθυμία όμως. Όχι γιατί δεν είχα όρεξη για διάβασμα ή γιατί δεν μου αρέσει, αλλά γιατί μου λείπει το προηγούμενο το οποίο με συντρόφεψε στις διαδρομές μου κανένα μήνα περίπου.
Έχω μια σχεδόν μεταφυσική πίστη, ότι τα βιβλία που θα διαβάσει κανείς και θα ευχαριστηθεί δεν τα βρίσκει μόνος. Τον βρίσκουν. Είχα βάλει σκοπό να διαβάσω κάτι ελληνικό -τον Γιούγκερμαν– αλλά λόγω ενός μπερδέματος τον αγόρασα ξανά ενώ τον είχακι όταν πήγα να τον αλλάξω, έπεσα πάνω στον … Πρόσπερο.
Ή καλύτερα στη σπηλιά του, ή ακόμα καλύτερα στο κελί του: Στη Σπηλιά του Πρόσπερου όπως έχει αποδοθεί στα ελληνικά το Prospero’s Cell του Λώρενς Ντάρελ.
Με τη γρήγορη ανάγνωση του οπισθόφυλλου πήγε περίπατο η διάθεση για Γιούγκερμαν: αυτό το βιβλίο ήταν το συμπληρωματικό ανάγνωσμα του Κολοσσού του Μαρουσιού!
Γράφτηκε λίγο νωρίτερα από το δεύτερο αλλά συναντάς εκεί γνώριμους τόπους και πρόσωπα.
Το νησί του Πρόσπερου (της Τρικυμίας του Σαίξπηρ, ντε) είναι η Κέρκυρα, κατά την γοητευτική ερμηνεία του Κόμη Δ. , ερμηνεία που δίνει τον τίτλο σ΄αυτό το τόσο νοσταλγικό και με αγάπη γραμμένο βιβλίο του Ντάρελ.

Η νοσταλγία του Ντάρελ έχει κάτι από το μελαγχολικό της οριστικής απώλειας, του θανάτου ενός αγαπημένου. Κι όχι αδικαιολόγητα. Γιατί το βιβλίο είναι η καταγραφή των αναμνήσεών του από τη διαμονή του στην Κέρκυρα που έληξε με τη φυγή του στην Αλεξάνδρεια το 1941. Στην Αίγυπτο, το ’41 και το ’42, ο Ντάρελ, όπως κι οι περισσότεροι τότε, κάτω από το βάρος των πολεμικών επιτυχιών του άξονα, πίστευε ότι το νησί που για 6 χρόνια τον φιλοξένησε, θα χάνονταν για πάντα. Τουλάχιστον η Κέρκυρα όπως την είχε γνωρίσει. Θέλοντας να διαφυλάξει κάτι από αυτό που έμελλε να χαθεί, έγραψε αυτό το βιβλίο που έχει ημερολογιακό χαρακτήρα, και που πραγματικά προέρχεται από ημερολογιακές καταγραφές εμπλουτισμένες αργότερα από τα διαβάσματα μιας πλούσιας βιβλιοθήκης που τέθηκε στην διάθεσή του.
Συγκρίνοντάς το γράψιμο του Ντάρελ με του Μύλλερ, δεν συναντάμε την περίτεχνη πρόζα του τελευταίου, που αφορμάται από τα μικρογεγονότα για να γίνει φιλοσοφικός στοχασμός, δαιδαλώδες κέντημα, μάνταλα σχεδόν. Στοχασμός που όμως δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε γιατί μιλάει για μας και μας αφορά αλλά δεν μας αναγνωρίζουμε.
Ο Ντάρελ δεν στοχάζεται. Παρατηρεί με περισσή προσοχή και -κυρίως- αγάπη. Δεν θυμάμαι να έχω διαβάσει κάτι που να αναδίδει τόσο πολύ το αίσθημα της αγάπης για ένα τόπο και τους ανθρώπους του. Όχι μιας αγάπης φωνακλάδικης, παθιασμένης και παλίντροπης. Αλλά ήπιας, ακύμαντης και ευγενικής. Σταθερής και ανυπόκριτης. Τέτοιας που σε κάνει και σένα να αγαπάς ότι έχεις μάθει να μισείς σαν κακομοιριά μας και χωριατιά μας.
Η κερκυραϊκή φύση σε όλες τις εποχές, οι άνθρωποι του χωριού αλλά κι οι εμιγκρέδες φίλοι του, η ελληνική ιντελιγκέντσια της επαρχίας στο πρόσωπο του γιατρού Στεφανίδη, ο κόμης Δ. φιλόσοφος κι αριστοκράτης, προσωπικότητα που δυσκολεύεσαι να πιστέψεις για μη μυθιστορηματική κι όμως πέρα για πέρα αληθινή, ο απόηχος της λειτουργίας των θεσμών και το επίπεδο της ανάπτυξης της χώρας, οι παραδόσεις του νησιού -ολόκληρο κεφάλαιο για τον άγιο Σπυρίδωνα- κι ο λαϊκός πολιτισμός -εκτενής η αναφορά στον Καραγκιόζη-, όλα συνθέτουν το πανόραμα των αναμνήσεων του Ντάρελ που πασχίζει με σχολαστικότητα να ‘ταριχεύσει’ μυθιστορηματικά.
Έχω πάει στην Κέρκυρα και την αγαπούσα και πριν το κελί του Πρόσπερου. Την αγαπούσα και πριν το Χρηστομάνο και το Βιβλίο της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ.
Το σίγουρο είναι πως τώρα έχω ένα ακόμα λόγο. Ένα σπουδαίο λόγο. Το λόγο του Ντάρελ…

 

Advertisements

Single Post Navigation

6 thoughts on “Πίσω στην τρύπα μας

  1. «Έχω μια σχεδόν μεταφυσική πίστη, ότι τα βιβλία που θα διαβάσει κανείς και θα ευχαριστηθεί δεν τα βρίσκει μόνος. Τον βρίσκουν.»

    Πολύ ωραία φράση. Κι όσο πιο πολύ το σκέφτομαι, βρίσκω ότι έχεις δίκιο 🙂

  2. τον βρισκουν…
    ναι…
    δεν υπαρχουν συμπτωσεις…
    δεν…

  3. @alepou Ca va de soit!

    @Βασιλική ναι μεν, αλλά δεν.. 🙂

  4. Εξαφανίστηκε το σχόλιό μου ή έχω παραισθήσεις;
    Εννοείται πως το παρήγγειλα πάραυτα από τον Αμαζόνιο!

  5. @anlu Βλέπω το σχόλιό σου. Μήπως έχω εγώ παραισθήσεις;
    😀

  6. [χαίρομαι γιατί αυτή η λογοτεχνική σου ενδοσκόπηση είναι και μια βουτιά στην ηρεμία του είναι σου]
    εκτός από τα βιβλία τι άλλο μας βρίσκει;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: