Χαρτοπόντικας

Γραφές κι αναγνώσεις

Archive for the category “Ποιητικά Πεζά”

Παλινοστούντος ήμαρ

Το πίσω της παλάμης των κυμάτων, που ανατριχιάζει τη μαρμαρυγή, σα νεύμα, σα πρόσκληση σε ταξίδι, ξεμυάλισμα, ανέμελη λήθη: να τι είχα ξεχάσει!

Με τράβηξ’ απ’ τ’ αυτί, μέρα μεσημέρι, σήμερα.

Κάποια στιγμή γύρισα σπίτι, αλλά η ψυχή μου είχε ήδη ξενιτευτεί…

(Η φωτό από το χρήστη του Flickr wtlphotos)

Τα απομνημονεύματα μιας μέρας

Έψαχνα κάτι αρχεία σ’ ένα παροπλισμένο υπολογιστή κι έπεσα πάνω σε ένα όχι πολύ παλιό γραπτό μου, αν κρίνω από την ημερομηνία του αρχείου. Το διάβασα με έκπληξη γιατί παρότι μπορώ να ερμηνεύσω κάποιες του αναφορές, δεν θυμάμαι ούτε πότε το έγραψα, ούτε με πια αφορμή. Κι η ανάγνωση κάτω από αυτή την άγνοια με γοήτευσε. Διάβαζα το γραπτό ένος άλλου εγώ….

Ανάγνωση του υπολοίπου…

Νόστιμον ήμαρ!

Κάθε τόπος που έχουμε υπάρξει,

κάθε πόλη που έχουμε περιηγηθεί,

κάθε δρόμος που έχουμε σύρει αλαφρό ή βαρύ το βήμα,

κάθε χρόνος που μας χαρίστηκε ή σφετεριστήκαμε,

κάθε άνθρωπος που έχουμε ανα-γνωρίσει,

κάθε λέξη που πέρασε το φράγμα του αυτιού και σαν πεταλούδα συλλεκτική καρφιτσώθηκε στη μνήμη,

κάθε εικόνα που τη γούνα της χάιδεψε στοργικά το μάτι,

κάθε σώμα που μας καλωσόρισε ή που κουρσέψαμε,

κάθε μουσική που μας επέτρεψε να επιπλεύσουμε στον αφρό της,

κάθε ιδέα που κεράκι της ανάψαμε,

κάθε αναποδιά που μας άθλησε στην παλαίστρα της,

κάθε έρωτας που μας ναυάγησε,

κάθε χαρά που μας μέθυσε στον άκρατό της οίνο,

κάθε άγιο τι,

είναι μητέρα μιας νοσταλγίας που ριζώνει μέχρι να χορταριάσει ο κήπος μας και να κακοπάθει στην τελική ανομβρία,

είναι ο Οδυσσέας, ο τάλας, ο τλήμων, ο ταλαίπωρος, που αφυπνίζεται,

είναι μια Κίρκη και μιά Χάρυβδη, γόησες εξίσου τρομερές,

είναι μια Καλυψώ που μας σφίγγει στα μνήστρα της,

είναι ένας Όμηρος που μας έπιασε όμηρους,

είναι μια πληγή που θα κλείσει όταν πεθάνει το σώμα της.

Και η Ιθάκη;

Α, η Ιθάκη είν’ η δικαιολογία για να δραπετεύουμε από το μόνο πράγμα που πραγματικά αγαπήσαμε: την Τροία, που αλώνοντας , σκλάβους μας έκανε, επεί το ιερόν της μνήμης μας πτολίεθρον οριστικά και αμετάκλητα έπερσεν!

Αφιερωμένο στον Πετεφρή που με αυτό εδώ το ποστ ξύπνησε τούτον το μικρό ομηρικό οίστρο.

Comme une fauve

Une  fauve jolie

Μια ζωή ν’ αποφεύγεις το δόκανο. Τα θηράματα λίγα κι ο χειμώνας πολύς. Την τρύπα να σκάβεις με τα νύχια και να ελπίζεις στην θαλπωρή μιας άνοιξης. Comme une fauve.

Κάθε σου βήμα το βήμα του καταδιωγμένου. Οι ήχοι συναγερμοί κι ας είναι μόνο το θρόισμα του αέρα στα φύλλα που βλέπεις στη σκιά τους μάτια και  υποπτεύεσαι σκοτεινές διαθέσεις. Και να τρέχεις, να τρέχεις, να τρέχεις. Comme une fauve.

Κι η δίψα ανελέητη. Γιατί όταν σκύβεις να πιείς είναι η πιο ευάλωτη στιγμή. Στιγμή που η δίψα σβήνει ή σβήνεις. Comme une fauve.

Κι όταν πέφτει η νύχτα να κοιμάσαι σ’ ένα στρώμα από ταραγμένα όνειρα. Στρώμα υγρό και σκληρό. Με γρυλίσματα μικρά να υποδέχεσαι τον εφιάλτη κι όταν ξυπνάς, το ουρλιαχτό του να το συνεχίζει ο άνεμος , απρόσκλητος επισκέπτης στο λαγούμι σου. Κι η ησυχία να ‘ναι το άπιαστό όνειρο που ποθείς να ονειρευτείς. Comme une fauve.

Και βαθειά μέσα σου να εύχεσαι να φανεί το φιλόστοργο δίχτυ που θα σε ελευθερώσει από την ελευθερία σου και το φιλόστοργο χέρι που θα χαϊδέψει τη χαίτη σου. Γιατί ποθείς να εξημερωθείς. Comme une fauve…

Παρτίδες χωρίς πατρίδες

Το σκάκι είναι ένα παιγνίδι που απαιτεί εξαιρετικές υπολογιστικές ικανότητες. Γι αυτό το λόγο θεωρείται εγκεφαλικό και συνεπώς ψυχρό.

Αν ξεφύγουμε όμως από την διεκπεραιωτική αντιμετώπισή του, μπορούμε να ανιχνεύσουμε μπόλικη ποίηση μέσα του.

Καταρχήν είναι αυτό το ρομαντικό στοιχείο των δύο στρατών που συγκρούονται με δόρατα κι άλογα και τους βασιλείς τους να στρατηγούν από τα μετόπισθεν.

Η πιο παράξενη έκφανση όμως αυτής της αναλογίας με μια αλλοτινή πραγματικότητα είναι η παρουσία δύο γυναικείων μορφών εκατέρωθεν:οι βασίλισσες είναι κι οι μόνες γυναικείες παρουσίες σ’ αυτό το στυλιζαρισμένο καθαρά ανδρικό ορυμαγδό που λέγεται μάχη.

Δεν γνωρίζω καθόλου την ιστορία του σκακιού και συνεπώς τους ιστορικούς ή άλλους λόγους που καθόρισαν την συγκεκριμένη σύνθεση των ‘στρατών’ και γι αυτό έχω το ελεύθερο της φαντασίας να αποδώσω εκ των υστέρων έννοιες και αναφορές που σίγουρα δεν ήταν στην πρόθεση των δημιουργών του παιγνιδιού.

Και τι μ’ αυτό; Κάθε ποιητικό βλέμμα είναι σαν μια χειρομαντία. Χρησιμοποιεί το αισθητό -τις γραμμές του χεριού εν προκειμένω- για να προβάλει πάνω του το μη αισθητό αόρατο που για την περίπτωση της αναλογίας μας είναι το υποσυνείδητο του σκεπτόμενου υποκειμένου.

Η βασίλισα λοιπόν, έχει μια ιδιόμορφη παρουσία στο σκάκι: είναι το παντοδύναμο πιόνι. Κινείται προς όλες τιςδιευθύνσεις κατά βούληση και η απώλειά της οδηγεί σχεδόν με βεβαιότητα στην απώλεια της παρτίδας.

Κι εδώ αρχίζει η ενδιαφέρουσα αντιδιαστολή με το βασιληά. Κι εκείνος μπορεί να κινείται προς όλες τις κατευθύνσεις αλλά ένα μόνο βήμα τη φορά. Υπάρχει κάτι το τραγικό σ’ αυτό, γιατί από το βασιληά και μόνο, καθορίζεται το τέλος της παρτίδας κι αυτός είναι σχεδόν ισόνομος με τα απλά στρατιωτάκια στην κινητικότητά του. Η κινητήρια δύναμη του στρατού του είναι η βασίλισσα. Είναι η ατμομηχανή που τρέχει ακατάπαυστα κι ακοίμητα τον τετράγωνο κόσμο του. Σα να διαθέτει την αδιοχέτευτη ζωτικότητα νέας κοπέλλας που έχει παντρευτεί έναν άντρα πολύ μεγαλύτερό της που, επειδή οι κοινωνικές συνθήκες απαγορεύουν την εκπλήρωση της περίσσειας libido της, την διοχετεύει σε μια κοινωνική δράση.Το να πάρεις τη βασίλισα του αντίπαλου κρύβει μια άγρια χαρά βιασμού, τη χαρά που έχει ο άντρας που ‘παίρνει’ μια γυναίκα καθόλα ανώτερή του.

Ξαναγυρνάω όμως στο τραγικό πιόνι. Ο βασιληάς που έχασε τη βασίλισά του είναι ένας καταδιωγμένος. Μπορεί στην τεχνική θεώρηση των παρτίδων να μην υπάρχει ίχνος κινδύνου, στις παρτίδες του αθεράπευτου ερασιτέχνη (εμού, ας πούμε) ο μόνος βασιληάς είναι ένας Λήρ. Τριγυρνάει τυφλός και μισότρελος κατευθυνόμενος προς αναπόδραστο τέλος. Τα πιόνια που τον κηνυγούν είναι τα σκυλιά σ’ αυτό το αντιπαθητικό εγγλέζικο κηνύγι της αλεπούς. Τελικά θα τον κατασπαράξουν.

Ή μήπως όχι. Ναι, ο βασιληάς θα πεθάνει αλλά μόνο κατά συμπερασμό. Στην παρτίδα θα μείνει παγιδευμένος στο ματ. Κανείς δεν θα μπεί στο τετραγωνό του, σε κανενός δεν θα κινηθεί εκείνος. Δεν είναι ακόμα νεκρός αλλά είναι ο στερημένος των επιλογών, αυτός που του κλέψανε το χρόνο.

Δεν ξέρουμε τι σκέφτεται. Μήπως ότι το να βασιλεύεις είναι άχαρο κι ότι χωρίς βασίλισσα δεν αξίζει τον κόπο;

Post Navigation