Χαρτοπόντικας

Γραφές κι αναγνώσεις

Archive for the category “Σκέψεις”

Bedside Stories

Τι ξεχωρίζει το καλό σέρβις από το πολύ καλό σέρβις; Η προσοχή στη λεπτομέρεια σε τέτοιο βαθμό που να σου δημιουργεί κατάπληξη.

Μια τέτοια κατάπληξη  γεύτηκα στο ξενοδοχείο ΝΗ στις Βρυξέλλες.

Τα NH είναι μια ισπανική αλυσίδα, που, αν λάβω υπόψιν τις πληροφορίες της ψιλοκολοκουβέντας που γινόταν στην ομάδα με την οποία επισκεπτόμασταν την κοινοτική πρωτεύουσα, λειτουργεί κυρίως σε καθολικές χώρες.
Πέραν της χαμηλής τιμής, των καθαρών και υπεπλήρων από κομφόρ δωματίων, του πρωινού τάξεως Χίλτον πέντε αστέρων κτλ, αυτό που έκανε τη διαφορά στην εκτίμησή μου ήταν ένα μικρό βιβλιαράκι.
Ένα μικρό βιβλιαράκι στ’ αγγλικά με μικρές ιστορίες σύγχρονων ισπανών λογοτεχνών.

Προσέξτε τη διαφορά: στα αγγλικά, όχι στη γλώσσα που γράφτηκαν ή στη γλώσσα της χώρας που βρίσκεται το ξενοδοχείο αλλά στη διεθνή lingua franca. Έτσι  η πλειονότητα των επισκεπτών  μπορεί να το ξεφυλλίσει, να μάθει έστω και περιστασιακά κάτι για την σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία,  κι αν έχει όρεξη να εντρυφήσει σ’ αυτήν περισσότερο καταρχήν διαβάζοντάς το κι ύστερα αναζητώντας τα έργα και τους συγγραφείς σε κάποιο βιβλιοπωλείο.
Κάντε τον πολλαπλασιασμό: πόσες ξενοδοχειακές μονάδες επί πόσες κλίνες επί πόσες χώρες επί το μέσο όρο διαμονής ενός επισκέπτη και βρίσκεται ένα πολύ μεγάλο νούμερο ανθρώπων που ενημερώνονται για την νέα ισπανική λογοτεχνία μ’ ένα φτηνό και καθόλου επιθετικό μάρκετιν. Σκεφτείτε, ας πούμε, τα ελληνικά κονδύλια που δαπανώνται για την παρουσία μας σε ελάχιστα αποδοτικές εκθέσεις με σκοπό την προώθηση της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό, πήγαιναν για την εκτύπωση ενός αντίστοιχου μικρού φτηνού τομίδιου το οποίο θα μοιραζόταν δωρεάν σ’ όλα τα μεγάλα ξενοδοχεία της χώρας που υποδέχονται κυρίως επισκέπτες από το εξωτερικό. Πόσο αποτελεσματικώτερη θα ήταν μια τέτοια απλή προώθηση;

Δεν είναι εντυπωσιακό που μια εταιρεία  αποφασίζει να προωθήσει τη λογοτεχνία της χώρας και γλώσσας προέλευσής της;  Δεν έχει κάτι να προσδοκά άμεσα απ’ αυτή την ενέργεια, δεν πρόκειται να βελτιωθεί η διαμονή των πελατών με την προσφορά ενός μικρού βιβλίου. Σκέφτεται κανείς πως μόνο ένα μεράκι κάποιου εκ των ιδιοκτητών θα μπορούσε να είναι ο λόγος αυτής της κίνησης.
Δεν το έψαξα πολύ, αλλά  ξεφυλλίζοντας το βιβλίο είδα ότι η αλυσίδα προκηρύσσει λογοτεχνικό διαγωνισμό κάθε χρόνο, κι από κει επιλέγει τους συγγραφείς που θα προωθήσει.
Και σκέφτομαι, εγώ, ο πελάτης: «αν ο ξενοδόχος μου είναι τόσο μερακλής και σοφιστικέ και καλλιεργημένος, αντίστοιχο πρέπει να είναι το ξενοδοχείο του». Κι η πραγματικότητα που αντιμετώπισα  δεν με διέψευσε.

Reblog this post [with Zemanta]
Advertisements

Ν’ ανακυκλώσουμε τους ανακυκλωτές

Προσοχή ακολουθεί ποστ γκρίνιας!

 

Πάω ο καλός σου φορτωμένος τρεις τσάντες με μπουκάλια γυάλινα και βάζα , στο πρόσφατα αφιχθέν στην περιοχή μας σημείο ανακύκλωσης -όχι κάδο, τα άλλα, τα πιο χάι τεκ, που σου δίνουν και απόδειξη- κι αφού ρίξω στον καιάδα τα γυαλικά που περίσσευαν κάτι χρόνια, κάνω να φύγω φουσκωμένος από οικολογική περηφάνεια κι αντικρίζω αυτό:

 

Οι αγαπητοί ανακυκλωτές, όσα απίδια/σκουπίδια δεν πιάνει ο σάκκος ανακύκλωσής τους, λύνουν το λουρί και τ’ αμολάνε ελεύθερα. Αλλά επειδή δεν είναι σκυλιά ή πουλιά, κάθονται κει και λουφάζουν ή φωνάζουν. Όπως το πάρει κανείς. Εμένα με ξεκούφαναν. Μήπως ν’ ανακυκλώσουμε τους ανακυκλωτές πρώτα;

Ξυπνήματα

Awakening 

Κάποιες φορές, αραιά, ξυπνάω μ’ ένα ξάφνιασμα. Ξυπνάω στη μέση της νύχτας ή κανονικά το πρωί αλλά με το ίδιο ξάφνιασμα, το ίδιο ερώτημα, την ίδια κατάφορη έκπληξη: πως γίνεται να υπάρχω; Τι είναι αυτός ο κόσμος γύρω μου; Αυτά τα αισθητήρια τι μου καταμαρτυρούν; Αυτή η σκέψη σε ποιούς δαιδάλους χάνεται; Από που έρχεται και που πηγαίνει;

Δεν θα βρω ποτέ απάντηση γι αυτό το ξάφνιασμα κι αυτό με … ξαφνιάζει: πώς όλο αυτό το απέραντο άγνωστο, μας γίνεται τόσο αφόρητα γνωστό, τόσο κοινότυπα φορεμένο; Πώς αγνοούμε το εγγύς; Πώς λησμονούμε το απώτερο; Πως;

Πάω για ύπνο…

(Flickr foto by ohad)

Fa yeung nin wa

Fa yeung nin wa.
In the mood for love.
Ερωτική επιθυμία.

Ονόματα γι αυτό που μένει ανεκπλήρωτο. Που έγινε εικόνα εμβληματική. Ταινία. Ή όνειρο.
Μια γυναίκα, με λαιμό σφιχτά κλεισμένο σε αυστηρά κομψούς γιακάδες. Ένας άνδρας, πιο ισχνός από τη γραβάττα του, πιο φευγαλέος από τον καπνό του τσιγάρου του. Γυαλισμένοι κι οι δύο. Άψογοι. Ανέγγιχτοι. Σε μια βρώμικη πόλη. Σκοτεινή και νυχτερινή ακόμα και τη μέρα.

Μένουν μακρυά ο ένας από τον άλλο ποθώντας και διστάζοντας. Κι η ευκαιρία χάνεται. Αργότερα χάνεται κι από τη μνήμη. Και μένει μόνο ένα μυστικό. Κρυμμένο. Ψιθυρισμένο στην κουφάλα ενός δέντρου ή σε μια τρύπα κίονα στον Ανκορ Βατ.

Τι θα ακούγαμε αν μπαίναμε σ’ αυτό το δέντρο; Τι παλμός θα μας διαπερνούσε από το μυστικό της κολώνας;
Όπως ερχόμουνα πίσω με το τραίνο με χτύπησε σα τη ζέστη. Αυτή η ανάποδη εικόνα. Να μην είσαι αυτός που λέει το μυστικό αλλά το δέντρο που τ’ ακούει.

Κι αληθινά σα δέντρο νοιώθω, περιδιαβαίνοντας την μπλογκόσφαιρα, όπου χιλιάδες μικρά στόματα ψελίζουν το δικό τους μυστικό. Ένας γαλαξίας μυστικών ανεκπλήρωτων…

Γενναιόδωρος νέος κόσμος -Updated

Ourspace coverUpdate: όταν έγραφα αυτό το ποστ αγνοούσα παντελώς την ύπαρξη του βιβλίου της Christine  Harold του  Πανεπιστημίου της Τζώρτζια με τίτλο Ourspace: Resisting the Corporate Control of Culture.
Εξακολουθώ να το αγνοώ, με την έννοια ότι δεν το έχω διαβάσει (ακόμα) αλλά σε ένα ποστ από τον οργανισμό για τα Creative Commons βρήκα την παρακάτω άκρως ενδιαφέρουσα περιγραφή, που νομίζω δένει μια χαρά στο θέμα μου (τα έντονα δικά μου):

Harold examines the deployment and limitations of “culture jamming” by
activists. These techniques defy repressive corporate culture through
parodies, hoaxes, and pranks. … While these strategies are appealing,
Harold argues that they are severely limited in their ability to
challenge capitalism. Indeed, many of these tactics have already been
appropriated by corporate marketers to create an aura of authenticity
and to sell even more products. For Harold, it is a different type of
opposition that offers a genuine alternative to corporate consumerism.
Exploring the revolutionary Creative Commons movement, copyleft, and
open source technology, she advocates a more inclusive approach to
intellectual property that invites innovation and wider participation
in the creative process.

Η παράφραση του τίτλου του έργου του Άλντους Χάξλευ δεν είναι τυχαία. Ούτε κι η εξ αυτού, έμμεση αναφορά σε ένα μελλοντικό κόσμο.
Η αφορμή για το παρόν ήταν μάλλον ασήμαντη: ένα ποστ της magica με κατεύθυνε στο deviantArt το οποίο αγνοούσα.
Στο deviantArt μπορεί να βρει κανείς όλων των ειδών τις καλλιτεχνικές δημιουργίες να διατίθενται με άδεια Creative Commons. Οι εικαστικές, γραφιστικές δημιουργίες ήταν το μόνο κομμάτι που μου έλειπε απ’ αυτό το πάζλ. Γιατί κείμενο, φωτογραφία, γραφή και βίντεο τα είχα δει να διατιθενται με ανάλογες άδειες, κι όχι απλώς ‘δει’ αλλά κατά κόρον χρησιμοποιήσει στο μπλογκ μου ή στα podcast.

Το κλικ που ανέφερα ήταν η συνειδητοποίηση της πληρότητας αυτής της δωρεάν προσφοράς και της έκτασής της. Της δυνατότητας να προσφέρεις καινούργιο περιεχόμενο, χρησιμοποιόντας, ανασυνδιάζοντας, προσθέτοντας κι επαυξάνοντας το δωρεάν υπάρχον.

Κι αν μείνουμε δω, βλέπουμε μόνο την χαριτωμένη και γραφική όψη του πράγματος.

life_drawing_11_9_06_by_simonpaterson.jpg

by simonpaterson

Ας προσπαθήσουμε να σηκώσουμε το κάλυμμα.

Η ανθρώπινη οικονομική δραστηριότητα έτσι όπως την γνωρίζουμε στα χρόνια της γραπτής ιστορίας αλλά κι έτσι όπως την εικάζουμε στα παλαιότερα, βασίζεται σε ένα πολύ απλό κανόνα: «do ut des», ήτοι δίνω για να δώσεις.
Οι οικονομικές συναλλαγές έχουν πάντα τη φύση του ένα προς ένα, είτε αυτές αφορούν άτομο με οργανισμό, είτε άτομο με άτομο, είτε οργανισμό με οργανισμό (όπου οργανισμός θα μπορούσε να είναι ένα κράτος, ένας θεσμός όπως η εκκλησία, ή στην κοινότερη περίπτωση, μια εταιρεία). Το ένα μέρος δίνει για να ή αφού το άλλο μέρος δώσει. Χωρίς αυτήν την ταυτόχρονη αμοιβαιότητα τίμια συναλλαγή δεν νοείται.

Η ιστορία των συναλλαγών ξεκινάει εμπράγματα: σου δίνω κάτι π.χ. κρέας, για να μου δώσεις κάτι άλλο, π.χ. στάρι. Η ροή πραγμάτων ή υπηρεσιών είναι από και προς τις δυο μεριές.
Στην πορεία επινοείται το χρήμα, το οποίο αποσυσχετίζει χρονικά τις ροές: τώρα παίρνω κάτι και πληρώνω με χρήμα, κι αργότερα δίνω κάτι και πληρώνομαι με χρήμα.

Στην περίπτωση της πνευματικής δημιουργίας, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Γιατί το προϊόν της πνευματικής δημιουργίας μπορεί να είναι δυνάμει αθάνατο. Ένα τραγούδι που περνάει από γενιά σε γενιά ή από στόμα σε στόμα, δεν χάνεται ποτέ, κι ένα βιβλίο σαν περιεχόμενο, είναι υπέρτερο από το βιβλίο σαν μάτσο χαρτιά. Η εφαρμογή του συναλλακτικού μοντέλου στην πνευματική δημιουργία έχει λοιπόν από γεννησιμιού προβλήματα.
Πληρώνω τον καλλιτέχνη να μου τραγουδήσει και στην ουσία τον αμοίβω για την υπηρεσία που προσφέρει στην συγκεκριμένη στιγμή. Ο δημιουργός όμως, που προσφέρει ένα έργο που μπορεί να ζει στο διηνεκές, πως πρέπει να αμοιφθεί; Μήπως η έννοια της αμοιβής, η στενά και εμπράγματα περιορισμένη, είναι ασύμβατη με την πνευματική δημιουργία;

Παρακολουθούμε τα τελευταία χρόνια να αναπτύσεται μια συνεργατικότητα μεταξύ των δημιουργών που αποβαίνει και προς όφελος τρίτων. Πηγή της συνεργατικότητας είναι το αξίωμα ότι μπορείς να μετέχεις αν δεν περιορίζεις τη συμμετοχή των άλλων. Ακόμα καλύτερα, αν προσφέρεις κι εσύ.
Στο χώρο του μπλογκιν, του ποντκαστιν, της ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας, φυτεύονται αυτή τη στιγμή οι σπόροι ενός καινούργιου οικονομικού παραδείγματος. Ενός παραδείγματος που οδηγεί σε αφθονία εν ελευθερία.
Μπορώ να μετέχω στο σύνολο ενός πνευματικού πλούτου, χωρίς να κουνήσω δαχτυλάκι, αρκεί να μην εμποδίζω τη συμμετοχή των άλλων. Και σίγουρα, το φιλότιμο δεν θ’ αφήσει τους περισσότερους να μείνουν εκεί. Θα θελήσουν να δώσουν.

Κι αυτό το απλό, είναι ένα βήμα πριν από την ουτοπία. Γιατί όταν ο κόσμος εθιστεί σ’ αυτή την πρακτική, θα σκεφτεί πολύ απλά να την εφαρμόσει κι εκτός των πνευματικών δημιουργημάτων. Στο χώρο των καθημερινών συναλλαγών. Στο φαϊ και στο ρούχο, στην υγεία και στη διασκέδαση. Στο σπίτι και στο μηχάνημα τα κουμπιά του οποίου πατάω τώρα. Πράγμα που οδηγεί σε μια νέα ιδέα της κοινοκτημοσύνης. Της κοινοκτημοσύνης που δεν αναφέρεται στη νομή του υπάρχοντος πλούτου, αλλά στην από κοινού δημιουργία και διάθεση νέου.

Είναι βέβαιο ότι δεν θα ζήσω να το δω, αλλά και μόνο η ελπίδα ότι κάποτε μπορεί να συμβεί, κάνει τη ζωή, worth living.

Powered by ScribeFire.

Post Navigation