Έκανα κλικ να δω περί τίνος πρόκειται και βρίσκω τον εαυτό μου μερικές ώρες μετά να έχει δει μονορούφι όλη τη σειρά.
Arcane!
Εκπληκτικό, σκοτεινό, απρόβλεπτο.Βασισμένο στο παιχνίδι League of Legends.
Μια ιστορία σε μια φανταστική χώρα/κόσμο που ισορροπεί στα όρια επιστήμης και μαγείας.
Ύφος steampunk.
Εμπνευσμένη εικονογράφηση των ντεκόρ.
Αερόπλοια αλα Μιγιαζάκι.
Μεταλλικοί διάκοσμοι Αρ Νουβω (πολλές φορές ήρθαν στο μυαλό αυτές οι παλιές είσοδοι του μετρό του Παρισιού).
Κατασκευές ηρωικού ματεριαλισμού (βλέπε γέφυρα του Μπρούκλυν, πύργο του Άιφελ, κλπ).
Εικόνες που περνάνε στο background, εμπνευσμένες από Alphonse Mucha.
Σενάριο με χαρακτήρες που θύμιζαν το Game of Thrones, τίποτα το μονοκόματο, το προδιαγεγραμμένο.
Εκδίπλωση αφήγησης manga, με συνεχή twists and turns.
Πολλά εικαστικά κομμάτια από υποκουλτούρες, πολύ καλή μουσική, συνήθως σκληρή, σαν το θέμα. Και, τέλος, βία, πολλή βία, παράλογη, με τον ανάλογο πόνο που φέρνει μέσα κι έξω.
Από τα πρώτα έργα που είχα δει στο Netflix ήταν το Crouching Tiger Hidden Dragon του Ang Lee, ταινία του 2010.
Απ’ όσο θυμάμαι, ο βασικός λόγος ήταν η Zang Ziyi (φωτογραφία), παλιά «αγαπημένη», μαζί με την Gong Li, από τις ταινίες του Zang Yimou (Ήρωας, Ιπτάμενα Στιλέτα).
Και γιατί πάντα έβρισκα μια περίεργη ευχαρίστηση στις ταινίες πολεμικών τεχνών, που είναι κάτι λίγο διαφορετικό από ταινίες δράσης και βίας της Ανατολής. Είναι βέβαια κι αυτό, αλλά, κυρίως, για μένα, είναι ταινίες χορογραφίας της βίας.
Παρένθεση: η μόδα των ταινιών πολεμικών τεχνών (στη Δύση) ξεκίνησε στις αρχές τις δεκαετίας του ΄70, με τη σύντομη αλλά καθοριστική παρουσία και καριέρα του Bruce Lee να βάζει ανεξίτηλα την υπογραφή της στο είδος, ενώ, παράλληλα, η τηλεοπτική σειρά Kung Fu με τον David Carradine, έφερνε την αύρα του είδους στα σπίτια μας, με πιο φιλοσοφική κι εκλεπτυσμένη χροιά. Στη συνέχεια όλες λίγο πολύ οι ταινίες δράσης δανείστηκαν στοιχεία της κινησιολογίας των πολεμικών τεχνών.
Από το Kung Fu άκουσα για πρώτη φορά για τους Σαολίν, το μυθικό ναό που οι μοναχοί εκπαιδεύονταν στις πολεμικές τέχνες παράλληλα με το διαλογισμό, και μέχρι πρόσφατα τελούσα υπό την εντύπωση ότι αυτή ήταν κι η ρίζα των πολεμικών τεχνών στην Κίνα. Χτες, που αποφάσισα να ξαναδώ την ταινία, είχα πιο χαλαρή διάθεση κι αρκετή περιέργεια ώστε να διακόπτω τη ροή της και να ψάχνω στο internet για διάφορα ονόματα και όρους που άκουγα και που την πρώτη φορά δεν μ’ είχαν απασχολήσει καθόλου.
Ένα από αυτά ήταν το Wudan ή Wudang, που μάλλον η ομοιότητα με το Wuhan, αρχική εστία της πανδημίας του Covid-19, μ’ έκανε να το προσέξω.Το Wudan είναι ένα βουνό ή οροσειρά, κι ένα γρήγορο ψάξιμο ανασύρει πολλές τουριστικές αναφορές μιας κι η περιοχή είναι γεμάτη φημισμένα Ταοϊστικά μοναστήρια. Φανταστείτε κάτι σαν τα Μετέωρα στο τετράγωνο, μιας και μιλάμε για κτίσματα που αριθμούσαν εκατοντάδες δωμάτια σε αντίστοιχα δύσβατες, με μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους, κορυφές.
Το Wudan, οι μονές του ειδικά, ήταν το κέντρο των Ταοϊστικών πολεμικών τεχνών. Κι ο ήρωας της ταινίας, ο Λι Μου Μπάι, έχει θητεύσει εκεί.Η πιο γνωστή πολεμική τέχνη που γεννήθηκε και καλλιεργήθηκε στο Wudan είναι το Taichi. Η δημιουργία του αποδίδεται στη θρυλική φιγούρα του Zhang Sanfeng, που ο μύθος θέλει να εμπνεύστηκε την τεχνική παρακολουθόντας την άμυνα ενός φιδιού που του είχε επιτεθεί ένα πουλί. Η άμυνα αυτή έγινε η σειρά 72 κινήσεων του ταϊτσί κουάν.Κι η ομορφία κι η αρμονία των κινήσεων του τάιτσι είναι το κύριο θέλγητρο ταινιών σαν και το Crouching Tiger Hidden Dragon, που ενώ για το δυτικό θεατή είναι κάπως ξένες, ίσως κι αστείες με τα τραβηγμένα άλματα των ηρώων (στην ουσία πετάνε), έχουν μια απίστευτη χάρη κι αρμονία.
Οι ταινίες αυτές όμως δεν είναι παρά μεταφορά στον κινηματογράφο ενός διαδεδομένου λογοτεχνικού είδους της Κίνας, που ακούει στο όνομα wuxia. Το wuxia είναι ένα είδος ηρωϊκής φαντασίας που περιστρέφεται γύρω από μορφές και ιστορίες των πολεμικών τεχνών. Κι η συγκεκριμένη ταινία είναι εμπνευσμένη από το ομώνυμο βιβλίο του είδους (το τέταρτο της πενταλογίας του Σιδερένιου Γερανού) του Wand Dulu.
Υπάρχει όμως κάτι πρωτότυπο στην ιστορία και την πλοκή: δεν είναι μια τυπικά αρσενική ταινία με ματσό ανίκητους κινέζους μαχητές. Αντίθετα, οι πρωταγωνιστές είναι τρεις γυναίκες: σχηματικά τελείως, μια κακιά, μια καλή και μια επαμφοτερίζουσα, που όλες φαίνεται να υποφέρουν από τα στερεότυπα μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας, για διαφορετικούς λόγους η καθεμιά.
Κι ενώ αυτό που έγραψα μοιάζει σαν μια politically correct εκδοχή μια ταινίας καράτε, δεν βγαίνει καθόλου έτσι. Είναι ανυπόκριτο και δεμένο οργανικά με την πλοκή και τις δύο παράλληλες ερωτικές ιστορίες που την διατρέχουν.
Κάποια στιγμή στο έργο η ηρωίδα που υποδύεται η Zang Ziyi, απάγεται από έναν μογγόλο κλέφτη, που παραξενεύεται που δεν είναι Han (του αποκαλύπτει ότι κατάγεται από την Μαντζουρία). Άλλη μια ενδιαφέρουσα «λεπτομέρεια» για την Κίνα. Χαν είναι η μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα της Κίνας(πάνω από 90%). Είναι πανάρχαια φυλή, που εμφανίστηκε, εδραιώθηκε κι εξαπλώθηκε από την λεκάνη πέριξ του Κίτρινου Ποταμού, πράγμα που μαρτυρείται κι από την ομώνυμη δυναστεία που κατόρθωσε κι έστησε μια αυτοκρατορία εφάμιλλη της Ρωμαϊκής, σε περίπου αντίστοιχη εποχή (από τον τρίτο προ Χριστού αιώνα, μέχρι τον τρίτο μετά Χριστόν). Χαν είναι κι οι Κινέζοι της Ταιβάν και της Σιγκαπούρης.
Αν, δε, παρακολουθείτε ειδησεογραφία, είναι αυτοί που «εισβάλουν», κατά προτροπή της Κινέζικης ηγεσίας, στη δυτικότερη και μουσουλμανική επαρχία της Κίνας, την Xinjiang, σε μια προσπάθεια ν’ αλλάξουν τα εθνογραφικά δεδομένα της περιοχής. Αλλά και στη Σιβηρία, σε Ρώσικο έδαφος, δημιουργώντας ένα ιδιότυπο buffer zone, πολύτιμο σε μια μελλοντική σύρραξη.
Η Κίνα είναι ένας άλλος κόσμος, κάποτε εκπληκτικά όμορφος, κάποτε αποκρουστικός. Καθώς ανέρχεται στην παγκόσμια τάξη των πραγμάτων σε επιρροή, πληροφορίες κι ιστορίες σαν τις παραπάνω, θα γίνουν, μέσα από τον αναπόφευκτο πολιτιστικό ιμπεριαλισμό που θα επιδείξει, ιστορίες της λαϊκής κουλτούρας του κόσμου όλου.
Οι Ολλανδοί δε φημίζονται για την αντίσταση τους στους Ναζί κατά τον II Παγκόσμιο. Αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπήρξε καθόλου αντίσταση.
Σ’ αυτή την ενδιαφέρουσα ταινία μαθαίνουμε και τις ιδιομορφίες της που περίπου συνοψίζονται στο «νηστικό αρκούδι δεν κάνει αντίσταση».
Παρακολουθούμε λοιπόν τη δράση ενός ευρηματικού Ολλανδού πατριώτη τραπεζίτη που στήνει μια παρατράπεζα που χρηματοδοτεί όλες τις δραστηριότητες της αντίστασης με πλήρη λογιστική καταγραφή κι αληθινό χρήμα που κατορθώνει να τραβάει από το χρηματοπιστωτικό σύστημα με πανέξυπνες μεθόδους.
Πρόκειται για πραγματική ιστορία και νομίζω το πιο ενδιαφέρον της είναι η ψυχογραφία ενός λαού που αναδύεται μέσα από αυτήν.
Πάντως, δεν μπορούσα να μην νοιώθω θλίψη παρακολουθώντας την, κάνοντας τις συγκρίσεις με το τι τράβηξε η δική μας χώρα, πόση πείνα, πόσες ομαδικές εκκαθαρίσεις γι αντίποινα, πόση κακουχία αλλά και πόσο αδελφοκτόνο μίσος μέσα στην ίδια την αντίσταση.
Δείτε την. Μορφώνει.
Έχω ξεκινήσει binge watching των ταινιών του Hayao Miyazaki. Είχα δει κάποιες ταινίες του στο παρελθόν αλλά τώρα θέλω να τις δω όλες. Κι ευτυχώς τις έχει το Netflix.
Για όσους δεν τον γνωρίζουν, ο Miyazaki είναι από τους μεγάλους animators παγκοσμίως, κι ο πιο γνωστός Ιάπωνας.
Στα έργα του χρησιμοποιεί παραδοσιακό animation δηλαδή σχεδιασμένο με το χέρι, πράγμα πολύ κουραστικό και πολυέξοδο. Αρκεί να σκεφτείτε ότι για να έχεις τελειότητα στην κίνηση απαιτούνται όσο γίνεται περισσότερα πλαίσια ανά δευτερόλεπτο (μεταξύ 15 και 30, που, αν κάνουμε τον πολλαπλασιασμό βγάζει κατ’ ελάχιστο 15*60*60 = 54.000 σχέδια για κάθε ώρα ταινίας).
Τα σχέδια αυτά ζωγραφίζονται πάνω σε διαφάνειες που τοποθετούνται πάνω σε αλλά σχέδια που απεικονίζουν το περιβάλλον, και που, για κάθε σκηνή, αλλάζουν λίγο ή καθόλου. Αυτά τα δεύτερα σχέδια μπορούν να είναι πολύ μεγαλύτερης λεπτομέρειας και τελειότερης αισθητικής και δίνουν συνήθως την γενική αίσθηση της ταινίας.
Στην περίπτωση Miyazaki η παραδοσιακή τεχνική αφορμάται κι από ιδεολογικούς προσανατολισμούς: ένα φόβο για το αδιέξοδο της τεχνολογίας και την καταστροφή που επιφέρει στο περιβάλλον, θέματα άλλωστε και των ταινιών του.
Οι ήρωες του Miyazaki είναι συνήθως κορίτσια ή νεαρές γυναίκες, χωρίς τα συνήθη στερεότυπα που συναντάμε στα δυτικά animation (girly, sexy, etc).
Κι αυτή η επιλογή είναι μάλλον συνειδητή καθώς θέλει να τονίσει το πασιφιστικό στοιχείο. Βλέπω ένα περίεργο παράλληλο με το φεμινισμό του Queen’s Gambit και το χαρακτήρα της ηρωίδας του, που επέτρεπε ταύτιση τόσο από γυναίκες όσο κι από άνδρες.
Οι ιστορίες, τέλος, είναι μη γραμμικές, κι απρόβλεπτες στην εξέλιξη τους, γιατί, όπως έχει ομολογήσει ο δημιουργός τους, τις αναπτύσσει καθώς δημιουργεί τις ταινίες.
Αλλά, τελικά, η μεγάλη γοητεία δεν είναι τίποτα από τα παραπάνω. Είναι η απαράμιλλη αισθητική των ταινιών. Στις ταινίες φαντασίας (όπως η Ναυσικά της εικόνας) υπάρχει ένα έντονο Steampunk στοιχείο που αναμιγνύεται με εικόνες από τη δυτική τέχνη και παράδοση αλλά και την παραγωγή κόμικ. Σε κάποιες σκηνές νόμιζα ότι έβλεπα εικόνες του άλλου μεγάλου αγαπημένου, του Moëbius.
Στην απεικόνιση της φύσης, ο Miyazaki είναι απαράμιλλος. Κι εδώ αντλεί περισσότερο από την παράδοση της Ανατολής. Και μεταδίδει μιαν αγάπη και μια αίσθηση αρμονίας.
Οπως θα έχετε καταλάβει ήδη, αν αναζητούσατε μια πρόταση για το τι να δείτε στο lockdown, την έχετε.
Και μια συμβουλή: μετά από κάθε ταινία, κάντε μια αναζήτηση στο Ίντερνετ να δείτε τι έχει γραφτεί, όχι σαν κριτική, αλλά για τι πραγματικά αφορά η ταινία (π.χ. για το «Ο γείτονας μου ο Τοτόρο». Θα σας εκπλήξει.
ΧΑΡΤΟΠΟΝΤΙΚΑΣ 